Translatio and memory as cultural metaphors. analogies, Touch points, and interactions

Katarzyna Lukas

Abstract

The article discusses the interpretative and methodological potential inherent in the synergetic application of two categories paradigmatic for cultural studies and cultural literary theory: translatio and memory. It is argued that both categories, viewed as cultural metaphors and combined with each other, may serve as a complex model for the interpretation of cultural phenomena. The starting point for developing such a model is the insight that both concepts have undergone a similar semantic evolution in the discourse of cultural studies, and may now be represented as radial categories with a “prototypical centre” and metaphorical-metonymical extensions, translatio going far beyond interlingual “translation proper”. Next, some further contact zones between translatio and memory are outlined: firstly, their functional analogies, which are reflected in parallel metaphors depicting memory and translation (such as the “palimpsest” and the “devouring of the Other”). Secondly, the metaphor of the “dissemination of memes” is discussed as the most promising idea that brings together the discourse of translation studies with reflection on the mechanisms of collective memory, drawing attention to ethical and political aspects of both translatio and memory. The image of the “dissemination of memes” is also a point of departure for its derivative metaphors of “translation as memory transmission” and “memory as a space of translatio”. The conclusion is that the interactions between memory and translatio that engendered these metaphors could be put to use in comparative investigations. Finally, some representative research problems are formulated based on various configurations of literal and metaphorical meanings of both terms. It is emphasized that the coming together of divergent yet close pathways of translation and memory studies could be of mutual benefit to both fields of inquiry.
Author Katarzyna Lukas (FL/IGP)
Katarzyna Lukas,,
- Institute of German Philology
Journal seriesPrzekładaniec, [Przekładaniec. A Journal of Translation Studies], ISSN 1425-6851, e-ISSN 1689-1864, (N/A 70 pkt)
Issue year2019
Nospec. issue "Translation and Memory"
Pages108-136
Publication size in sheets1.40
Keywords in Polishtranslacja, pamięć zbiorowa, przekład interlingwalny, metafory przekładu, metafory pamięci, memetyka, przekładoznawstwo, studia nad pamięcią, zwrot kulturowy
Keywords in English translatio, collective memory, metaphors, translation studies, memory studies, cultural turn, interlingual translation, metaphors for translation, metaphors for memory, memetics
Abstract in PolishW artykule przedstawiono interpretacyjny i metodologiczny potencjał wspólnego zastosowania dwóch paradygmatycznych kategorii kulturoznawstwa i kulturowej teorii literatury: translacji i pamięci. Obie te kategorie, rozumiane jako metafory kulturowe i wykorzystane łącznie, mogą służyć jako złożony model interpretacji zjawisk kulturowych. Punktem wyjścia dla stworzenia takiego modelu jest stwierdzenie, że pojęcia translacji i pamięci uległy w dyskursie kulturoznawczym analogicznej ewolucji znaczeniowej i dziś można je przedstawić w postaci kategorii radialnych z prototypowym „centrum” i metaforyczno-metonomicznymi rozszerzeniami; pojęcie translacji wykracza tu daleko poza „prototypowy” przekład interlingwalny. W artykule naszkicowano punkty styczne między pojęciami translacji i pamięci: po pierwsze, ich analogie funkcjonalne, wyrażające się w analogicznych metaforach obrazujących istotę pamięci i przekładu (m.in. „palimpsest” i „pożeranie Obcego”). Po drugie, omówiono metaforę „rozsiewania memów” jako najbardziej obiecującą koncepcję łączącą dyskurs translatologiczny z refleksją nad mechanizmami pamięci kulturowej, podkreślającą etyczny i polityczny wymiar translacji i pamięci. Obraz „rozsiewania memów” to także punkt wyjścia dla metafor pochodnych: „przekład jako przekaz pamięci” i „pamięć jako przestrzeń translacji”. Interakcje między pamięcią a translacją, których efektem są te metafory, można wykorzystać w praktycznych dociekaniach komparatystycznych. Na koniec wymieniono kilka przykładowych problemów badawczych, sformułowanych w oparciu o rozmaite konfiguracje dosłownych i przenośnych znaczeń obu omawianych pojęć. Podkreślono, że złączenie rozbieżnych, choć przecież bliskich sobie ścieżek przekładoznawstwa i studiów nad pamięcią przyniosłoby obu dziedzinom wzajemne korzyści.
DOIDOI:10.4467/16891864ePC.19.013.11388
URL www.ejournals.eu/pliki/art/15656/pl
Languageen angielski
File
Lukas_Katarzyna_Translation and Memory_2019.pdf 547,12 KB
Score (nominal)70
Score sourcejournalList
ScoreMinisterial score = 70.0, 28-01-2020, ArticleFromJournal
Citation count*
Cite
busy
Share Share

Get link to the record


* presented citation count is obtained through Internet information analysis and it is close to the number calculated by the Publish or Perish system.
Back
Confirmation
Are you sure?