Wewnętrzna przestrzeń wolności a sprawa człowieka w ujęciu Józefa Tischnera

Zbyszek Dymarski

Abstract

This article is an attempt to look at the views of Józef Tischner on the issue of freedom. According to the author, Tischner’s way of thinking about that problem was most influenced by the views of three great European hilosophers, Thomas Aquinas, Jean-Paul Sartre, and George Wilhelm Hegel. The author briefly discusses those theses that most inspired Tischner and those with which he polemicized. Tischner’s views on the issue of freedom were not just a compilation of the views of those thinkers. The philosopher went his own way. He recognized that freedom is primarily connected with man and the various ways of his existence. Unlike Sartre, Tischner was convinced that free choice does not consist of a sudden unbounded act of choice. According to the Kraków philosopher, what is most important in freedom is connected with the spiritual side of man. A free choice springs from it. The inner space of freedom is of agathological character and is inhabited by values created by man. The characteristic of the inner space of freedom was only partly drawn by Tischner. Therefore, in the second part of the article, the author attempts to reconstruct Tischner’s views on the structure of the ‘agathological space of freedom’.
Autor Zbyszek Dymarski (WF / IBK)
Zbyszek Dymarski
- Instytut Badań nad Kulturą
Inne wersje tytułuInner space of freedom and the issue of man according to Józef Tischner
Tytuł czasopisma/seriiPaedagogia Christiana, ISSN 1505-6872, (B 10 pkt)
Rok wydania2018
Tom41
Nr1
Paginacja 81-96
Objętość publikacji w arkuszach wydawniczych0.75
Słowa kluczowe w języku polskimwolność, sprawa człowieka, byt-w-sobie, byt-dla-siebie, bycie-przez-innego, agatologiczna przestrzeń świadomości, przestrzeń świadomości
Słowa kluczowe w języku angielskimfreedom, issue of man, being-in-self, being-for-self, being-through-another, agathological space of consciousness, space of freedom
Streszczenie w języku polskimArtykuł stanowi próbę przyjrzenia się poglądom Józefa Tischnera na kwestię wolności. Zdaniem autora na sposób myślenia Tischnera o tym problemie największy wpływ wywarły poglądy trzech wielkich filozofów europejskich, Tomasza z Akwinu, Jean-Paula Sartre’a i George Wilhelma Hegla. W artykule autor krótko omawia te tezy, które najbardziej go inspirowały, oraz te, z którymi polemizował. Poglądy Tischnera na kwestię wolności nie były kompilacją idei wspomnianych myślicieli. Filozof poszedł swoją drogą. Uznał, że wolność jest przede wszystkim związana z człowiekiem i różnymi sposobami jego egzystencji. Inaczej niż Sartre, Tischner był przekonany, że wolny wybór nie polega na nagłym, w niczym niezakorzenionym akcie wyboru. Według krakowskiego filozofa to, co najważniejsze w wolności, związane jest z duchową stroną człowieka. Z niej wyrasta wolny wybór. Wewnętrzna przestrzeń wolności ma charakter agatologiczny i zamieszkana jest przez wartości, których autorem jest człowiek. Charakterystyka wewnętrznej przestrzeni wolności została przez Tischnera jedynie częściowo zarysowana. Dlatego w drugiej części artykułu autor podjął próbę rekonstrukcji poglądów Tischnera na temat struktury „agatologicznej przestrzeni wolności”.
DOIDOI:10.12775/PCh.2018.004
URL http://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/PCh/article/download/PCh.2018.004/15522
Językpl polski
LicencjaCzasopismo (tylko dla artykułów); licence.documentVersion.FINAL_PUBLISHED; Uznanie Autorstwa - Bez Utworów Zależnych (CC-BY-ND); w dniu opublikowania
Punktacja (całkowita)10
PunktacjaPunktacja MNiSW = 10.0, ArticleFromJournal
Punktacja MNiSW (2013-2016) = 10.0, ArticleFromJournal
Liczba cytowań*
Cytuj
Udostępnij Udostępnij

Pobierz odnośnik do tego rekordu


* Podana liczba cytowań wynika z analizy informacji dostępnych w Internecie i jest zbliżona do wartości obliczanej przy pomocy systemu Publish or Perish.
Powrót