Słuchowiska adaptacyjne i oryginalne jako gatunki sztuki radiowej (na przykładzie dramatów Tadeusza Różewicza i słuchowisk Feliksa Netza)

Barbara Zwolińska

Abstract

The subject of my interest is the radio play as one of the most popular genres of radio art, while I focus on defining the attributes different original plays, which is specially written for radio, for phonic implementation from dramas adaptation, adapted for radio antenna, whose original purpose and the environment does not necessarily is a radio. Starting from the definition of drama, proposed by Sława Bardijewska, I present the most important posts researchers of this species, which will allow me to draw conclusions regarding the specifics of both types of plays. Important in my analysis is to select the function of the script in the radio implementation, having a different form as in the case of original radio plays than is the case in the radio adaptation, based on a literary work, subjected to radio "processed" by the director, sound engineer and author of music, or intersemitic translation from literary marks to the spoken word, to the signs in audio system. In this sense, the transformation of word marks into sound leads to creation a specific new quality, a specific kind of interpretation of the script, which in the case of radio drama adaptation will be a literary text, which underg oes to the "processing" or auditory "processing". For the final conclusions will be important to remark that the author of radio original plays who is writing art for radio, taking into account aspects such as limited time emissions (hence the desire to condense, succinct scenes and dialogues, abbreviations and representation of events), the specific means of expression (sound, acoustics background, music, silence, but also the characteristic delimitation of contents) and generally - poetic drama, taking into account the possibility of imagination of the listener. Otherwise it happens in the case of radio dramas adaptation, based on the creativity of artists implementation of radio, as well as within their interference in the literary text, of which the most common effect are shortcuts and cut, sometimes leading to transformations in the layer of meaning and ideological. These mentioned above differences between the two types of plays I follow referring to Tadeusz Rozewicz’s plays adap ted for radio antenna, and Felix Netz’s original radio plays.
Author Barbara Zwolińska IFP
Barbara Zwolińska,,
- Institute of Polish Philology
Other language title versionsRadio play adaptation and original as radio genres (on example Tadeusz Różewicz's dramas and Felix Netz's plays)
Pages51-66
Publication size in sheets0.5
Book Białek Monika, Iwanowska Magdalena (eds.): Radio w badaniach naukowych i praktyce akademickiej, 2018, Centrum Prawa Bankowego i Informacji : Fundacja Warszawski Instytut Bankowości, ISBN 978-83-940385-9-5, 151 p.
Keywords in Polishsłuchowisko oryginalne i adaptacyjne, fonosfera, przekład interemiotyczny, akustyka, radio, scenariusz
Keywords in Englishoriginal radio play and adaptive, soundscape, translation intersemiotic, acoustics, radio, scenario
Abstract in PolishPrzedmiotem mojego zainteresowania jest słuchowisko jako jeden z najpopularniejszych gatunków sztuki radiowej, przy czym skupiam się na określeniu cech różniących słuchowiska oryginalne, czyli pisane specjalnie dla radia, przeznaczone do fonicznej realizacji, od słuchowisk adaptacyjnych, przystosowanych na antenę radiową, których pierwotnym przeznaczeniem oraz środowiskiem niekoniecznie jest radio. Wychodząc od definicji słuchowiska, zaproponowanej przez Sławę Bardijewską, przedstawiam najważniejsze stanowiska badaczy tego gatunku, które pozwolą mi na sformułowanie wniosków dotyczących specyfiki obu rodzajów słuchowisk. Istotne w moich rozważaniach jest zaznaczenie funkcji scenariusza w realizacji radiowej, mającego odmienną postać w przypadku słuchowiska oryginalnego niż to ma miejsce w słuchowisku adaptacyjnym, bazującym na dziele literackim, poddawanym radiowej „obróbce” przez reżysera, realizatora dźwięku i autora muzyki, czyli przekładowi intersemiotycznemu ze znaków literackich na słowo mówione, na system znaków audialnych. W tym sensie przemiana znaków słownych w dźwiękowe prowadzi do powstania nowej jakości, swoistej interpretacji scenariusza, którym w przypadku słuchowiska adaptacyjnego będzie tekst literacki, podlegający „obróbce”, czy „przeróbce” audialnej. Dla końcowych wniosków istotne będzie spostrzeżenie, iż twórca słuchowisk oryginalnych, pisząc sztukę dla radia, bierze pod uwagę takie aspekty, jak: ograniczony czas emisji (stąd dążenie do kondensacji treści, lapidarności scen i dialogów, skrótów i reprezentacji wydarzeń), specyfika środków ekspresji (głos, akustyka tła, muzyka, cisza, ale też charakterystyczna delimitacja treści) i najogólniej – poetyka słuchowiska, uwzględniająca możliwości wyobraźni słuchacza. Inaczej dzieje się w przypadku słuchowisk adaptacyjnych, opartych na inwencji twórców realizacji radiowej, a także podlegających ich ingerencji w tekst literacki, czego najczęstszym skutkiem są skróty i cięcia, czasem prowadzące do przekształceń w warstwie znaczeniowej oraz ideowej. Powyższe różnice pomiędzy obu rodzajami słuchowisk śledzę, odwołując się do sztuk Tadeusza Różewicza, adaptowanych na antenę radia, oraz słuchowisk oryginalnych Feliksa Netza.
URL http://www.radiouczelni.ug.edu.pl/wp-content/uploads/2018/07/Radiouczelni.-Radio-w-badaniach-naukowych-i-praktyce-akademickiej_19.07.2018.pdf
Languagepl polski
Score (nominal)5
ScoreMinisterial score = 5.0, 23-07-2018, BookChapterNotSeriesNotMainLanguages
Citation count*0
Cite
Share Share

Get link to the record
msginfo.png


* presented citation count is obtained through Internet information analysis and it is close to the number calculated by the Publish or Perish system.
Back