Kontrola interpretacji i interpelacja podmiotów. Możliwości zastosowania Krytycznej Analizy Dyskursu w badaniu podręczników szkolnych (na przykładach wyników badań dyskursu wybranych podręczników Wiedzy o społeczeństwie dla gimnazjum)

Karolina Starego

Abstract

The first aim of this paper is to present opportunities arising from the use of the critical paradigm (particularly Critical Discourse Analysis, CDA) in textbook research. The second aim is to present an example of research that uses the method and theory of Norman Fairclough’s CDA to analyse lower-secondary school social science textbooks. The main notions used in the research are interpretation control and Fairclough’s interpellation of subjects in discourse. The results show that the discursive and linguistic mechanisms applied in the material examined are used to legitimise and justify the representations of the social reality constructed in the textbooks and to reduce the potential for ambivalent interpretations of the knowledge presented. The CDA perspective allows for the discovery of the means by which the aforementioned effects are produced.
Autor Karolina Starego (WNS / IPed / ZPO)
Karolina Starego
- Zakład Pedagogiki Ogólnej
Inne wersje tytułuThe control of interpretation and the interpellation of subjectivity. On possible uses of critical discourse analysis in textbook research (Exemplified by the results of discourse examination in selected social science textbooks for lower secondary schools)
Tytuł czasopisma/seriiArs Educandi, ISSN 1230-607X, (0 pkt)
Rok wydania2012
Nr9
Paginacja215-237
Objętość publikacji w arkuszach wydawniczych1.5
Streszczenie w języku polskimPierwszym celem tego artykułu jest przedstawienie możliwości wynikających z zastosowania krytycznego paradygmatu (w szczególności Krytyczna analiza dyskursu, CDA) w badaniach podręcznika. Drugim celem jest przedstawienie przykładu badań wykorzystujących metodę i teorię CDA Normana Fairclougha do analizy podręczników do wiedzy o społeczeństwie w gimnazjum. Główne pojęcia stosowane w badaniu to kontrola interpretacji i interpelacja Fairclougha w dyskursie. Wyniki pokazują, że dyskurs i mechanizmy językowe wykorzystywane w badanym materiale są wykorzystywane do legitymizacji i uzasadniania przedstawionych w podręcznikach reprezentacji rzeczywistości społecznej oraz do zmniejszenia możliwości ambiwalentnej interpretacji przedstawionej wiedzy. Perspektywa CDA pozwala na odkrycie środków, za pomocą których wytwarzane są wyżej wymienione efekty.
DOIDOI:10.26881/ae.2012.09.14
URL https://doi.org/10.26881/ae.2012.09.14
Językpl polski
LicencjaCzasopismo (tylko dla artykułów); licence.documentVersion.FINAL_PUBLISHED; Inna otwarta licencja; w dniu opublikowania
Punktacja (całkowita)0
Liczba cytowań*
Cytuj
Udostępnij Udostępnij

Pobierz odnośnik do tego rekordu


* Podana liczba cytowań wynika z analizy informacji dostępnych w Internecie i jest zbliżona do wartości obliczanej przy pomocy systemu Publish or Perish.
Powrót