Estetyka Stanisława Witkiewicza z dzisiejszej perspektywy

Józef Tarnowski

Abstract

Stanisław Witkiewicz was a multi-talented artist: he was active in the field of paintings, architecture, literature, criticism of art, aesthetics, ethics and politics. In this paper the two areas of his thought – concerning paintings and architecture – have been analyzed in the context of his works in both fields. The common base in both areas was the desire to mark them with patriotism. After the downfall of January Uprising the Polish art – in the beginning the poetry and music – started to play the role of the substitute of the state in order to maintain the national identity, stimulate the desire for independence and testify abroad that Polish culture and nation still exist; this was considered as a solid base for reconstruction of own state. In the area of aesthetics and criticism of painting Witkiewicz became a supporter of young painters – and himself as well – who tried to chase and equal (successfully) the achievements of the painters from Western Europe. As a critic of architecture Witkiewicz was the founder of the concept and practice of Zakopane architectural style, which was based on the legacy of rural constructions of Podhale highlanders and which became the first national style in Polish architecture. The opinions of Witkiewicz in mentioned areas are to some extend still valid also nowadays.
Author Józef Tarnowski (FSS / IPSJ / DAPC)
Józef Tarnowski,,
- Division of Aesthetics and the Philosophy of Culture
Other language title versionsContemporary view on the aesthetics of Stanisław Witkiewicz
Journal seriesLitteraria Copernicana, ISSN 1899-315X, (B 10 pkt)
Issue year2018
No1 (25)
Pages77-86
Publication size in sheets0.5
Keywords in Polisharchitektura, estetyka, malarstwo, patriotyzm
Keywords in Englishaesthetics, architecture, painting, patriotism
Abstract in PolishStanisław Witkiewicz był twórcą wszechstronnym: zajmował się malarstwem, architekturą, literaturą, krytyką artystyczną, estetyką, etyką, myślą polityczną. W artykule analizowane są dwie sfery jego poglądów: na temat malarstwa i architektury w kontekście jego twórczości w tych dziedzinach sztuki. Ich wspólnym fundamentem było dążenie do patriotycznego nacechowania tych dziedzin sztuki. Po klęsce powstania styczniowego sztuka polska, najpierw poezja i muzyka, zaczęła pełnić rolę substytutu państwa w utrzymywaniu tożsamości narodowej, ożywianiu dążeń suwerennościowych i zaświadczaniu przed zagranicą o istnieniu polskiej kultury, a więc i polskiego narodu, jako słusznej podstawy do odzyskania własnego państwa. W dziedzinie estetyki i krytyki malarstwa stał się Witkiewicz rzecznikiem młodych malarzy, w tym i siebie jako malarza, dążących – z powodzeniem, jak się potem okazało – do dorównania malarstwu zachodnioeuropejskiemu. Jako estetyk architektury był twórcą opartej na dziedzictwie budownictwa ludowego górali podhalańskich koncepcji i praktyki stylu zakopiańskiego, który stał się pierwszym narodowym stylem w architekturze polskiej. Poglądy Witkiewicza w omówionych sferach pod pewnymi względami zachowują ciągle walor aktualności.
DOIDOI:10.12775/LC.2018.005
URL http://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/LC/article/download/LC.2018.005/14448
Languagepl polski
LicenseJournal (articles only); published final; Uznanie Autorstwa - Użycie Niekomercyjne (CC-BY-NC); with publication
Score (nominal)10
ScoreMinisterial score = 10.0, 05-04-2018, ArticleFromJournal
Ministerial score (2013-2016) = 10.0, 05-04-2018, ArticleFromJournal
Citation count*
Cite
Share Share

Get link to the record


* presented citation count is obtained through Internet information analysis and it is close to the number calculated by the Publish or Perish system.
Back