"Święta anoreksja" i grzeszna seksualność? O ciele, nagości i erosie w malarstwie ikonowym

Elżbieta Mikiciuk

Abstract

Showing in the icons a "disappearing" body does not prove hatred towards body, angelism or spiritualism, but presents an idea of the body transformed, "spiritual carnality" (Fr. Sergiusz Bulgakow). Asceticism is not a "holy anorexia" as its core is not fighting with the body, but to make it a temple of the Holy Spirit. Icons do not expose the sensual or erotical sphere. It is not an evidence of denial of this sphere, but a sign of respect for its holiness and intimacy. Eros has not been annihilated but it has been directed towards God. When the icon of St. Mary of Egypt presents her as a person of vague gender it does not mean that the hermit rejected her sexual identity and she masculinised her body or she led it to the stage of „angelic indeterminacy”. This androgyny is a confirmation of being free of debauchery and of reducing own body to the area of lust and corporeality. The lack of private parts while showing Jesus (perineum without penis)in some icons of the Theophany is not a form of a symbolic castration. An Icon writer does not focus on the sexual characteristics of human body but on the truthfulness of its existence.
Author Elżbieta Mikiciuk (FL / PPP)
Elżbieta Mikiciuk,,
- Institute of Polish Philology
Other language title versionsHoly anorexia and sinful sexuality? On human body, nudity and Eros in icon painting
Journal seriesStudia Filologiczne Uniwersytetu Jana Kochanowskiego, ISSN 2300-5459, e-ISSN 2450-0380 [1689-6106], (B 6 pkt)
Issue year2017
Vol30
Pages175-196
Publication size in sheets0.5
Keywords in Polishikona, ciało, nagość, eros
Keywords in Englishicon, body, nudity, Eros
Abstract in PolishUkazanie na ikonie ciała, które "znika", nie oznacza nienawiści do ciała, angelizmu czy spirytualizmu, ale wyraża ideę ciała przemienionego, "duchowej cielesności" (o. Sergiusz Bułgakow). Asceza to nie "święta" anoreksja; nie polega ona na walce z ciałem, ale na uczynieniu zeń świątyni Ducha. Ikona nie eksponuje sfery zmysłowej, erotycznej. Nie jest to świadectwo zanegowania tej sfery, ale wyraz szacunku dla jej świętości i intymności. Eros nie zostaje zniszczony, ale ukierunkowany na Boga. Jeśli ikona św. Marii Egipcjanki ukazuje ją jako osobę o nieokreślonej płci, nie oznacza to, że pustelnica odrzuciła tożsamość płciową, a ciało poddała maskulinizacji czy doprowadziła je do stanu „anielskiej nieokreśloności”. Owa androgyniczność to świadectwo bycia wolnym od rozpusty i zredukowania własnego ciała do sfery pożądania i użycia. Brak intymnych części ciała Jezusa (puste krocze) na niektórych ikonach Chrztu Pańskiego to nie forma symbolicznej kastracji. Ikonopisarz nie koncentruje się bowiem na ce-chach płciowych człowieka, ale na prawdzie jego istnienia.
URL http://www.ujk.edu.pl/ifp/studia_filologiczne/?page_id=32&lang=pl
Languagepl polski
Score (nominal)6
ScoreMinisterial score = 6.0, ArticleFromJournal
Ministerial score (2013-2016) = 6.0, ArticleFromJournal
Citation count*
Cite
Share Share

Get link to the record


* presented citation count is obtained through Internet information analysis and it is close to the number calculated by the Publish or Perish system.
Back