Rola pozasynaptycznej transmisji glutaminergicznej w modulacji funkcji neuronalnych tkanki nerwowej

Orest Kletke , Joanna Mackiewicz , Dominika Kawka , Michał Jaskulski , Grażyna Jerzemowska , Karolina Plucińska

Abstract

Glutaminian to najpowszechniejszy neurotransmiter pobudzeniowy w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN), występuje w ponad 70% połączeń synaptycznych w ludzkim mózgu. Jego obecność nie jest ograniczona, jak do niedawna uważano, do szczeliny synaptycznej ale znajduje się w obszarach pozasynaptycznych jako otaczający glutaminian. Pozasynaptyczny glutaminian (eGlu) pochodzi z rozprzestrzeniania się neurotransmitera uwalnianianego do szczeliny synaptycznej, a także z astrocytów i mikrogleju. Pozasynaptyczne receptory glutaminianowe można znaleźć w rejonach somatodendrytycznych neuronów, na komórkach astrogleju, oligodendrocytach lub mikrogleju. Wchłanianie zwrotne eGlu zachodzi przy współudziale specyficznych białek transportowych EAAT (Excitatory Amino Acid Transporter) zlokalizowanych w neuronie, astrogleju i mikrogleju. eGlu odgrywa kluczową rolę w procesach uczenia się i pamięci oraz mechanizmach neurowydzielniczych i neuromodulacyjnych, a także homeostazie snu. Zaburzenia w transmisji pozasynaptycznej łączone są ze stanami patologicznymi mózgu w przebiegu procesów ekscytotoksyczności, neurodegeneracyjnych i neurozapalnych, ale również w chorobach neuropsychiatrycznych czy guzach mózgu. Wydaje się, że glutaminergiczne mechanizmy pozasynaptyczne stanowią wspólny mianownik dla etiologii tych zaburzeń.
Author Orest Kletke (FB)
Orest Kletke,,
- Faculty of Biology
, Joanna Mackiewicz (FB)
Joanna Mackiewicz,,
- Faculty of Biology
, Dominika Kawka (FB)
Dominika Kawka,,
- Faculty of Biology
, Michał Jaskulski (FB / DAHP)
Michał Jaskulski,,
- Department of Animal and Human Physiology
, Grażyna Jerzemowska (FB / DAHP)
Grażyna Jerzemowska,,
- Department of Animal and Human Physiology
, Karolina Plucińska (FB / DAHP)
Karolina Plucińska,,
- Department of Animal and Human Physiology
Other language title versionsModulation of neuronal function by extrasynaptic glutamate in the nervous tissue
Pages53-58
Publication size in sheets0.69
Book Nyćkowiak Jędrzej , Leśny Jacek (eds.): Nauki przyrodnicze, cz. 11, Badania i Rozwój Młodych Naukowców w Polsce , 2018, Młodzi Naukowcy, ISBN 978-83-66139-42-8, [978-83-66139-41-1, 978-83-65917-70-6], 142 p.
Keywords in Polishtrójstronna synapsa, astrocyty, neuroprzekaźniki pobudzające
Languagepl polski
Score (nominal)5
ScoreMinisterial score = 5.0, 10-10-2018, BookChapterNotSeriesNotMainLanguages
Citation count*
Cite
Share Share

Get link to the record


* presented citation count is obtained through Internet information analysis and it is close to the number calculated by the Publish or Perish system.
Back